GHS Piktogramları ve CLP Etiketleme

Etiket Susar, Sembol Konuşur

Bir şişe esans rafa çıktığında, üstündeki küçük turuncu çerçeveli baklava şekli her şeyi anlatır. Bu, GHS piktogramıdır (Globally Harmonized System — Kimyasalların Sınıflandırılması ve Etiketlenmesi için Küresel Uyumlaştırılmış Sistem). Türkiye'de bu sistemin yasal karşılığı SEA Yönetmeliği'dir; Avrupa'daki adı ise CLP (Classification, Labelling and Packaging).

Üretici ya da satıcı adayıysan, etiket bir süs değil yükümlülüktür. Yanlış ya da eksik etiket; kargo reddine, denetim cezasına, en kötüsü tüketicinin zarar görmesine yol açar. Bu rehberde sembolleri okumayı, zorunlu ifadeleri ve sahada en sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Etiket; tehlikeyi gizlemek için değil, doğru ve güvenli kullanımı anlatmak için vardır. Şeffaflık güvendir.

Piktogramları Tanımak

GHS piktogramları, kırmızı çerçeveli beyaz zemin üzerine siyah semboldür. Esans ve parfüm hammaddesi dünyasında en sık karşına çıkacak olanları tanıyalım.

Piktogram	Adı / Sembol	Esansta Tipik Karşılığı
GHS02	Alev	Parlayıcı sıvılar — yüksek alkol içeren konsantreler, çözücüler
GHS07	Ünlem işareti	Cilt/göz tahrişi, alerjik reaksiyon riski olan hammaddeler
GHS08	Sağlık tehlikesi	Bazı sentetik moleküller — solunum hassasiyeti vb.
GHS09	Çevre	Suda yaşayan canlılar için toksik bazı esans bileşenleri
GHS05	Aşındırma	Bazı agresif çözücüler / asidik-bazik maddeler

İpucu: Bir esansın hangi piktogramı taşıyacağını sen "tahmin etmezsin". Tedarikçinin verdiği Güvenlik Bilgi Formu (SDS / MSDS) ve IFRA uygunluk beyanı bunu söyler. Önce belgeyi oku, sonra etiketle.

Parlayıcılık konusunu ayrı bir başlıkta derinleştirdik; alkol oranı yüksek bir konsantre çoğu zaman GHS02 taşır. Bu da taşıma, kargo ve depolamayı doğrudan etkiler.

Etikette Bulunması Zorunlu Olanlar

CLP/SEA'ye göre bir tehlikeli karışım etiketi yalnızca semboldan ibaret değildir. Şu öğeler bir aradadır.

Öğe	Ne işe yarar
Ürün tanımlayıcı	Ürün adı ve tehlikeli bileşenlerin kimlikleri
Tedarikçi bilgisi	Üretici/ithalatçı adı, adres, telefon
Piktogram(lar)	Tehlike sınıfını görselle bildirir
Uyarı kelimesi	"Tehlike" veya "Dikkat" (Danger / Warning)
H ifadeleri	Hazard — tehlikenin türü (örn. H226: Alevlenir sıvı ve buhar)
P ifadeleri	Precaution — önlem (örn. P210: Ateşten uzak tut)
Net miktar	Halka satılan ambalajlarda içerik miktarı

Sık hata: Sadece piktogramı yapıştırıp H ve P ifadelerini yazmamak. Sembol "tehlike var" der; H/P ifadeleri "neden ve ne yapmalı" der. İkisi birbirini tamamlar, biri eksikse etiket geçersizdir.

Etiketi Doğru Hazırlama Adımları

Belgeyle başla, görselle bitir. Sırayı atlama.

SDS'yi topla
Her hammadde ve son ürün için tedarikçiden Güvenlik Bilgi Formu iste. Sınıflandırma buradan gelir; uydurma yapılmaz.
IFRA beyanını oku
Limit, toplam esans oranına göre değil; içindeki tek tek maddelere, alerjenlere ve ürün kategorisine (cilt üstünde kalan / durulanan) göredir. "Her esans %20'ye kadar güvenli" gibi genelleme yapma.
Sınıflandırmayı belirle
Parlayıcılık, cilt hassaslaştırıcı, çevre toksisitesi gibi sınıfları belgeye göre çıkar. Hangi piktogramların gerektiğini bu adım söyler.
H ve P ifadelerini seç
Sınıfa karşılık gelen standart kodları eksiksiz yaz. Türkçe metni resmî karşılıklarıyla kullan.
Alerjen beyanını ekle
Kozmetik son ürünlerde belirli koku alerjenleri eşik üstündeyse içerik listesinde belirtilir. Bu, patch (yama) testinin de dayanağıdır.
Okunabilirliği test et
Sembol boyutu, kontrast ve dayanıklı baskı şart. Şişe içeriğiyle temas eden alkollü buhar etiketi soldurmamalı.

İpucu: Depolama ve taşıma etiketle iç içedir. GHS02 taşıyan bir ürünün rafı serin, karanlık ve ateşten uzak olmalı. Saklama koşulları ürünün hem güvenliğini hem kokusunu korur.

Sahadan Notlar ve Sık Sorulanlar

Etiket, ürünün sözüdür. Doğru kurulduğunda hem yasaya hem tüketiciye karşı arkanı sağlama alırsın. Gerisi senin imzan.

Şüphedeysen sınıflandırmayı tahmin etme. Tedarikçiden güncel SDS ve IFRA beyanını iste; etiket bu belgelerin görünür hâlidir.

Küçük şişeye tüm H ve P ifadeleri sığmıyor, ne yaparım?

Çok küçük ambalajlarda mevzuat bazı esneklikler tanır; ancak piktogram, uyarı kelimesi ve en kritik tehlike bilgisi yine bulunmalıdır. Açılır-katlanır etiket (peel-off) veya asma kart kullanmak yaygın çözümdür. Yine de zorunlu çekirdek bilgiyi asla atlamayın; emin değilseniz SDS sağlayıcınıza ve mevzuata danışın.

Esansım GHS02 (alev) taşıyor, kargoyla gönderebilir miyim?

Parlayıcı sıvılar için taşıma kuralları ayrıdır; çoğu kargo bu ürünleri standart gönderi olarak kabul etmez veya özel koşul ister. Piktogram zaten bu riski işaret eder. Taşıma ve kargo kurallarını ayrı başlıkta ele aldık; göndermeden önce taşıyıcının tehlikeli madde politikasını mutlaka kontrol edin.

"Doğal esans" kullanıyorum, piktogram gerekmez değil mi?

Yanlış bir varsayım. "Doğal daha güvenli" mutlak bir ifade değildir; güvenlik kullanım seviyesine bağlıdır. Birçok doğal uçucu yağ cilt hassaslaştırıcı, alevlenir veya çevre için toksik olabilir. Doğal ya da sentetik fark etmez; sınıflandırma her zaman SDS ve IFRA verisine göre yapılır, etiket de buna göre düzenlenir.

↗