ÜTS nedir, neden seni ilgilendiriyor?
ÜTS — Ürün Takip Sistemi — Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (TİTCK) yürüttüğü, kozmetik ürünlerin kaydedildiği ve izlendiği resmî sistemdir. Kozmetik ürünlerin firma kaydı ve ürün bildirimleri 2016'dan bu yana bu sistem üzerinden yapılıyor.
Peki bu seni neden ilgilendiriyor? Çünkü açık parfüm de bir kozmetik üründür. Doldurduğun her şişe, hukuken bir krem ya da şampuanla aynı kategoridedir. Yani piyasaya sürmeden önce ürünün ÜTS'ye bildirilmesi gerekir. Bu, "isteğe bağlı bir resmiyet" değil; satışın yasal ön koşuludur.
Konunun kimyasal mevzuat ayağını KKDİK yazısında, ürün güvenliğini etkileyen koku sınırlarını ise IFRA standartları yazısında ayrıca ele alıyoruz. ÜTS bunların üstüne oturan piyasaya arz adımıdır.
"Sorumlu kişi" kim? — İşin hukuki kalbi
2023'te AB ile uyumlanan Kozmetik Yönetmeliği, sistemin merkezine sorumlu kişi kavramını koydu. Bu, bir ürünün arkasında duran ve yasal sorumluluğu üstlenen kişi ya da firmadır.
Sorumlu kişi; imalatçı, ithalatçı veya dağıtıcı olabilir — ama her durumda Türkiye'de yerleşik olmalıdır. Ürünle ilgili tüm yükümlülükler (güvenlik, etiket, bildirim, denetimde belge sunma) bu kişiye aittir. Sistemde ayrıca, Kurum gerektiğinde ulaşabilsin diye konuya hâkim bir temas kişisi tanımlanır.
Bildirimden önce hazır olması gerekenler
ÜTS ekranına oturmadan önce elinde bazı şeylerin hazır olması gerekir. Bunların en kritiği Ürün Güvenlilik Değerlendirme Raporudur.
- Ürün Güvenlilik Değerlendirme Raporu
Ürünün piyasaya çıkışından önce zorunludur ve nitelikli bir uzman (toksikolog düzeyinde eğitimli) tarafından hazırlanır. Bu rapor, çoğu üreticinin atladığı ama denetimde ilk istenen belgedir.
- Formülasyon bilgisi
Üründeki bileşenlerin, hacim veya miktar oranları aralıklar halinde belirtilen formülasyonu. Hammadde tedarikçinden alacağın belgeler (içerik, SDS) burada işine yarar.
- Etiket ve ambalaj görseli
Okunabilir orijinal etiket; orijinalinde Türkçe yoksa ayrıca Türkçe etiket; ve ürün ambalaj görseli. Zorunlu etiket bilgilerini etiket rehberinde tek tek sıralıyoruz.
- Barkod ve ürün kimliği
Ürün barkodu, marka adı, ürün adları, nominal miktar, işlev kodu ve menşei bilgileri.
ÜTS'de bildirim: adım adım akış
Süreç iki katmandan oluşur: önce firma sisteme tanınır, sonra her ürün ayrı ayrı bildirilir.
| Aşama | Ne yapılır | Sonuç |
|---|---|---|
| Firma kaydı | ÜTS'de firma ve yetkili kullanıcı başvurusu | Sisteme erişim |
| Sorumlu/temas kişisi | Faaliyet alanında "Sorumlu Kişi" tanımı + temas kişisi | Hukuki muhatap belli |
| Ürün bildirimi | Barkod, marka, işlev kodu, menşei, formülasyon, etiket görseli girişi | Ürün piyasaya arz edilebilir |
| Güncelleme | Bilgilerden biri değişince gecikmeksizin düzeltme | Kayıt güncel kalır |
Açık parfümün özelinde her farklı koku/ürün ayrı bir bildirimdir. Üretim mantığını açık parfüm üretimi yazısında, bayilik tarafını bayilik rehberinde bulabilirsin.
Herkesin yanıldığı üç nokta
Bu üç madde, "yaptım sandım ama eksikmiş" durumlarının büyük kısmını açıklar.
1. "Onay belgesi" beklemek. ÜTS bir bildirim sistemidir, izin/onay sistemi değil. Bildirim sonrası Kurum sana "kaydedildi" diye bir yazı veya belge düzenlemez. Yani elinde bir "ÜTS onay belgesi" olmaması normaldir; sorumluluk bildirimi yapan sorumlu kişidedir.
2. Resmî harçları yok sanmak. ÜTS sürecinin gerçek bir maliyeti vardır ve büyük kısmı resmî harçlardır: ÜTS firma kayıt başvurusu 9.117 TL (2026 Sağlık Bakanlığı tarifesi) ve her koku için ürün bildirim ücreti 322 TL. Bunlara GS1 barkod üyeliği (2026: 2.344 TL + KDV, yıllık), marka tescili (Türk Patent tarifesi) ve e-imza (3 yıllık ~3.999 TL) eklenir; ayrıca zorunlu güvenlik değerlendirmesi ve atanması gereken mesul müdür hizmeti gelir. Danışmanlık dâhil toplam başlangıç maliyeti tipik olarak 65.000–70.000 TL bandındadır. Kalem kalem güncel döküm için danışmanlık sayfamıza bakabilirsin (2026 tarifeleri yıllık değişir).
3. "Bir kez yaptım, bitti" demek. Formülasyon, etiket ya da sorumlu kişi bilgisi değişirse kaydı gecikmeksizin güncellemen gerekir. Ayrıca ürünün istenmeyen etkileri için bildirim (kozmetovijilans) yükümlülüğü süreklidir.
Açık parfüm satmak için ÜTS bildirimi şart mı?
Sorumlu kişi olmak için ne gerekiyor?
Bildirim sonrası elime bir belge geçmiyor, yanlış mı yaptım?
İlgili yazılar
KKDİK Kapsamında Esans Alım-Satımı
ÜTS'nin altındaki kimyasal mevzuat katmanı: hammadde tarafının kuralları.
Oku →Etiket Tasarımı ve Zorunlu Etiket Bilgileri
Bildirimde sunacağın etiketin taşıması gereken zorunlu bilgiler.
Oku →Açık Parfüm Üretiminde Formülasyon Mantığı
Bildireceğin ürünü doğru kuran üretim ve formülasyon temelleri.
Oku →