Cis-3-Hexenyl Tiglate Nedir?
Cis-3-Hexenyl Tiglate, yaprak alkolü (cis-3-hexenol) ile tiglik asidin birleşmesinden doğan bir esterdir. Yeşil aile içinde yer alır ama klasik yaprak esterlerinin o buz gibi, "kesilmiş çim" sertliğini taşımaz. Burada yeşilin sıcak tarafı vardır: taze mantarın toprağımsı nemi, arkasından muz ve kavuna kaçan yumuşak bir tatlılık. Beyaz çiçek denemelerinde "bir şey eksik" dediğiniz o canlı doku, sıklıkla tam olarak bu moleküldür.
Teknik künyesi net bir maddedir; alım yaparken bu değerleri tedarikçi analiz sertifikasıyla (CoA) karşılaştırmak iyi bir alışkanlıktır.
| Özellik | Değer | Pratik anlamı |
|---|---|---|
| CAS | 67883-79-8 / 84060-80-0 | Sipariş ve güvenlik bilgi formu (SDS) eşleştirmesinde kullanılır |
| FEMA | 3931 | Aroma literatüründe kayıtlı; parfüm hammaddesi olarak aldığınız ürün yenilebilir değildir |
| EINECS | 267-554-5 | Avrupa envanter numarası |
| Formül / Mol. ağırlık | C11H18O2 / 182,27 | Orta ağırlıkta bir ester; uçuculuğu üst–kalp arası |
| Görünüm (20°C) | Berrak, akışkan sıvı, renksiz | Seyreltme stoğu hazırlamak için ısıtma gerekmez |
| Yoğunluk (20°C) | 0,909–0,919 g/ml | 1 ml ≈ 0,91 g. 10 g madde ≈ 11 ml hacim eder |
| Kırılma indisi (nd20) | 1,4560–1,4620 | Saflık/kimlik doğrulamada kontrol parametresi |
| Saflık (% GC) | > %95 | Kalan fraksiyon koku profilini etkileyebilir; partiler arası fark kokla |
| Parlama noktası | 92°C | Maddenin kendisi kolay tutuşan sınıfta değil; ancak çalıştığınız etanol yüksek derecede parlayıcıdır |
| Suda çözünürlük | Çözünmez | Su bazlı sistemlerde bulanıklık (louching) yapar; alkol/glikol tarafında kalın |
| Depolama | Sıkı kapalı, serin, kuru, ışıktan korunmuş | 24 aydan uzun beklemişse kullanmadan önce kokla ve kontrol et |
15 gramlık laboratuvar ambalajı ve güncel teknik künyesi için ürünün esans.com.tr sayfasına bakabilirsiniz. Eser miktarda kullanılan bir malzeme olduğu için küçük ambalaj çoğu geliştirme masasına uzun süre yeter.
Nasıl Kokar, Ne Hissettirir?
Bu molekülü ilk kez koklayan çoğu kişi "yeşil" der, sonra durur. Çünkü beklediği soğukluk gelmez. Yaprak esterlerinin çoğu metalik ve serin açarken bu, ilk saniyede sıcak bir tona kayar. Toprağımsı mantar ile muz-kavun tatlılığı aynı anda sahnededir.
Nasıl Kokar?
- ✓ Sıcak yeşil — soğuk çim değil
- ✓ Taze mantarın toprağımsı nemi (küflü değil, temiz)
- ✓ Muz ve kavuna kaçan yumuşak tatlılık
- ✓ Arkadan gardenya–papatya arası hafif çiçeklilik
- ✓ Sulu, canlı, "yeni koparılmış" doku
- ✓ Eser miktarda bile fark edilir bir hacim
💭 Ne Hissettirir?
Canlılık · Nem · Doğallık · Yumuşaklık · Bahçe · Yakınlık
Etkisi bir koku olmaktan çok bir doku eklemek gibidir. Sentetik duran beyaz çiçek akorunu "kâğıt" hissinden çıkarıp gerçekten açmış bir çiçeğin nemine yaklaştırır. Kokunun tazeliğini arttırmaz; inandırıcılığını arttırır.
Diğer Yaprak Esterlerinden Farkı
Yeşil ailede çalışırken hangi maddeyi ne için seçtiğinizi bilmek, formülde onlarca deneme kurtarır. Aşağıdaki karşılaştırma duyusal yönelim içindir; kesin performans kendi formülünüzde ölçülür.
| Malzeme | Karakter | Sıcaklık algısı | Ne için seçilir |
|---|---|---|---|
| Cis-3-Hexenyl Tiglate | Yeşil + mantar toprağı + muz/kavun + hafif gardenya | Sıcak | Beyaz çiçek akorlarına doğallık ve nem |
| Cis-3-Hexenol (yaprak alkolü) | Keskin, kesilmiş çim, ıslak sap | Soğuk | Ani, çiğ yeşil açılış |
| Cis-3-Hexenyl Acetate | Meyveli-yeşil, armut kabuğu tonu | Serin | Parlak, uçucu yeşil vuruş |
| Cis-3-Hexenyl Salicylate | Yumuşak yeşil, çiçekli-balsamik eğilim | Ilık, dumanlı değil | Yeşili uzatmak, çiçekleri yuvarlamak |
🧴 Hangi Parfüm Tiplerinde Kullanılır?
Ağırlıklı olarak feminen ve unisex beyaz çiçek kompozisyonlarında; hem niş hem designer tarafta. Gardenya, tuberoz, yasemin, frezya ve zambak akorlarında doğallık kurar. Yeşil-fresh yönelimli çiçeklilerde nem sağlar; meyveli-çiçekli yapılarda muz-kavun tarafı akorun tatlılığını doğallaştırır. Maskülen fujerlerde ise eser dozda, lavanta-kumarin ekseninin üstüne "bahçe" dokusu bırakmak için kullanılabilir.
Referans olarak koklayabileceğiniz klasikler — Robert Piguet Fracas, Estée Lauder Tuberose Gardenia ve Chanel Gardénia — bu tarz sıcak yeşil-mantarlı dokunun beyaz çiçekte ne işe yaradığını duymanız için iyi bir okuldur. Ticari formüller açıklanmaz; burada iddia edilen şey içerik listesi değil, akor mantığıdır.
Nasıl ve Ne Oranda Kullanılır?
Bu molekül cömert kullanılacak bir malzeme değildir. Gücü, azlığında. Fazlası akoru mantarlı ve ham bırakır; doğru dozu ise bütün beyaz çiçeği canlandırır.
| Kullanım amacı | Kompozisyon içinde tipik oran | Notlar |
|---|---|---|
| Görünmez doku / arka nem | %0,01–%0,05 | Kimse "yeşil" demez, sadece akor daha gerçek durur |
| Gardenya–tuberoz doğallaştırma | %0,05–%0,2 | En sık çalışılan aralık; çiçeklilik belirgin şekilde nemlenir |
| Belirgin yeşil-meyveli imza | %0,2–%0,5 | Mantar-toprak tarafı öne çıkar; dengeleyici tatlı/odunsu şart |
| Üst sınır denemesi | >%0,5 | Riskli; sebzemsi ve ham okunmaya başlar, karar vermeden 48 saat bekleyin |
Bu aralıklar bir başlangıç çerçevesidir, reçete değil. Nihai oran; esansın yoğunluğu, akorun ağırlığı ve son ürünün konsantrasyonuna göre değişir. Kendi formülünüzde test edin.
- %1'lik stok seyrelti hazırla
Madde sıvı olduğu için doğrudan çalışılabilir; ama bu kadar düşük dozlarda tartım hatası büyük fark yaratır. 1 g maddeyi 99 g DPG veya etanolle karıştırıp %1 stok kurun. Hassas terazi (0,001 g) yoksa mutlaka seyreltiyle ilerleyin.
- Baz akoru önce kur
Beyaz çiçek iskeletinizi (yasemin/tuberoz/gardenya bazı, odunsu-misk kuyruk) tamamlayın. Bu molekül düzeltici değil, tamamlayıcıdır; boş bir akorda tek başına iş yapmaz.
- Eser dozla gir
%1 stoktan başlayarak kompozisyonda %0,02 mertebesine denk gelecek kadar ekleyin. Koku çubuğunda kontrol edin. Az ise aynı miktarda ikinci ekleme yapın — tek seferde büyük atlama yapmayın.
- Dengeleyiciyi ayarla
Mantar-toprak tarafı fazla öne çıktıysa laktonik/tatlı bir malzemeyle ya da yumuşak bir odunsu-amber tabanla yuvarlayın. Labdanum absolute gibi balsamik bir kuyruk yeşilin çiğliğini oturtur; Tonalide gibi bir misk ise dokuyu cilde yakınlaştırır.
- Maserasyona bırak
Alkollü hazırladıysanız karışımı oda sıcaklığında (~15–20°C), karanlıkta ve sıkı kapalı şişede dinlendirin. Maserasyon kimyasal olgunlaşmadır; sıcaklık düştükçe bu reaksiyonlar yavaşlar, bu yüzden buzdolabında maserasyon yapılmaz.
- Gerekiyorsa soğutma + soğuk filtrasyon
Maserasyon tamamlandıktan sonra, formülde mumsu/reçineli hammadde varsa ürünü ~0–4°C'de yaklaşık 24 saat bekletip soğuk filtrasyonla süzün. Bu adım tortuyu şişe dibine değil filtre kâğıdına bırakır. Bu molekülün kendisi berrak bir sıvıdır, tortu kaynağı değildir.
- Kör değerlendirme yap
Molekülsüz ve moleküllü iki versiyonu etiketsiz olarak 24–72 saat aralığında tekrar koklayın. Yeşil notaların algısı ilk dakikalarda yanıltıcıdır; kararı kuruma fazında verin.
Çözünürlük, Karıştırma, Depolama ve Güvenlik
Berrak ve akışkan bir sıvı olduğu için uygulaması kolaydır; ısıtmaya, ön eritmeye gerek yoktur. Dikkat edilecek nokta suyla ilişkisidir.
Hangi çözücüde çalışır?
Etanol (parfümör alkolü) ile sorunsuz karışır. Yağ ve emolyan sistemlerde IPM (izopropil miristat), seyrelti stoğu için DPG (dipropilen glikol) veya TEC (trietil sitrat) uygundur. Suda çözünmez.
Burada sık yapılan hatayı netleştirelim: su, bulanıklığı önlemez — tetikler. Su oranı arttıkça bu ester gibi suda çözünmeyen (hidrofobik) aroma kimyasalları alkoldeki çözünürlüğünü yitirir, mikro damlacıklar halinde ayrışır ve karışım süt gibi bulanır (louching / ouzo etkisi). Suyun işlevi bulanıklığı engellemek değil; alkolün ilk andaki sert çarpıcılığını yumuşatıp kokuyu açmaktır. Su kullanacaksanız az miktarla başlayın, berraklığı ışığa tutarak test edin, netlik bozuluyorsa hazır parfümör alkolüyle çalışın.
Karıştırma
Manyetik karıştırıcıda oda sıcaklığında 10–15 dakika yeterlidir; ısıtma gerekmez ve gereksiz ısı esterin kalitesine iyi gelmez. Seyrelti hazırlarken maddeyi çözücünün üzerine damla damla ekleyin, tersini yapmayın. Tartımı gram üzerinden yapın; 0,91 g/ml yoğunluğu nedeniyle hacimsel ölçüm küçük dozlarda ciddi sapma verir.
Depolama
Sıkı kapalı kapta, serin ve kuru yerde, ışıktan korunarak saklanır. Şişe ağzını açık bırakmak yüzeyde oksidasyonu hızlandırır. 24 ayı geçmiş partileri kullanmadan önce mutlaka koklayın ve kalite kontrolü yapın; yeşil esterler bozulduğunda karakter tatlımsı-ekşi bir tona kayar.
Ticari İsimler ve Alternatifler
Piyasada genellikle jenerik INCI/kimyasal adıyla satılır: Cis-3-Hexenyl Tiglate. Ventós gibi üreticilerin kataloglarında da bu adla listelenir; ayırt edici kimlik ticari bir marka adı değil, CAS 67883-79-8 numarasıdır. Sipariş verirken CAS eşleşmesini kontrol etmeniz, karakter farkı olan başka bir hekzenil esteri almanızı önler.
Yakın karakterli alternatifler — aynı şey değil, komşu işler:
- Cis-3-Hexenyl Salicylate — yeşili uzatır, çiçekleri yuvarlar; mantar-toprak tarafı yoktur.
- Cis-3-Hexenyl Acetate — daha parlak, daha uçucu, meyveli-serin yeşil.
- Cis-3-Hexenol — en çiğ ve en keskin yeşil; sıcaklık aramıyorsanız burası.
- Cis-3-Hexenyl Hexanoate / Butyrate — meyveli-yağlı yeşil tonlar; muz-kavun tarafı için destek olabilir.
Yerine birebir ikame arıyorsanız kısa cevap şudur: tam eşdeğeri yok. Mantar-toprak + muz/kavun + hafif gardenya üçlüsünü tek molekülde bu kadar derli toplu veren başka bir yaprak esteri pratikte bulunmuyor. 15 gramlık ambalaj için ürünün esans.com.tr sayfasını kullanabilirsiniz.
İpuçları ve Sık Sorulan Sorular
Masa başında en çok işe yarayan üç ipucu: seyreltiyle çalış, kararı kuruma fazında ver, dozu tek hamlede değil kademeli arttır. Üst nota uçtuğunda sahneyi bu katman devralır. Gerisi senin imzan.
Cis-3-Hexenyl Tiglate nasıl kokar?
Hangi oranda kullanılır?
Cis-3-Hexenyl Tiglate mi Cis-3-Hexenyl Salicylate mi daha iyi?
Kalıcı bir molekül mü?
Alkolde çözünür mü, suda kullanılabilir mi?
Neden kokusu ilk açtığımda "ham" geliyor?
Maserasyonu buzdolabında yapabilir miyim?
Sentetik olduğu için doğal esansiyel yağdan daha mı riskli?
Hangi parfümlerde bu karakteri duyabilirim?
Yaz kokularında kullanılır mı?
Miskle aynı formülde kullanılabilir mi?
Ürünü satacağım; ÜTS tarafında ne yapmam gerekir?
İlgili yazılar
Sensfeel ve Afrodizyak Aktif Hammaddeler: Feromon-Benzeri Bileşenlerin Parfüme Entegrasyonu
Piyasadaki ticari 'çekim' aktifleri hammadde gözüyle: Sensfeel (for Him/Her) gibi patentli feromon-benzeri bileşenler ne
Oku →Labdanum Absolute Super Premium Nedir? Parfümeride Kullanımı ve Oranı
Labdanum Absolute Super Premium aroma maddesinin koku profili ve parfümerideki işlevi/rolü, önerilen kullanım oranı, çöz
Oku →Tonalide Nedir? Parfümeride Kullanımı ve Oranı
Tonalide aroma maddesinin koku profili ve parfümerideki işlevi/rolü, önerilen kullanım oranı, çözünürlüğü, toz/katı seyr
Oku →