26'dan 80'in Üzerine: Ne Değişti?
Yıllarca "26 alerjen" diye ezberlediğimiz liste artık eski liste. Avrupa Birliği, etikette tek tek yazılması gereken koku alerjenlerinin sayısını 80'in üzerine çıkardı.
Değişikliği getiren metin, 2023 yazında yayımlanan (AB) 2023/1545 sayılı Komisyon Tüzüğüdür. Tüzük, Kozmetik Tüzüğü'nün (1223/2009) kısıtlı maddeler ekini güncelleyerek mevcut 26 alerjene 56 yeni madde ekledi. Yeni girenler arasında tek tek moleküller olduğu kadar doğal özütler ve uçucu yağlar da var: parfümeride her gün kullanılan birçok doğal hammadde artık beyan listesinde.
Değişmeyen şey eşiklerdir. Bir alerjen, bitmiş üründe şu oranı aşıyorsa içerik listesinde adıyla yazılır.
| Ürün tipi | Beyan eşiği | Örnek ürünler |
|---|---|---|
| Durulanmayan (leave-on) | %0,001 (10 ppm) | Parfüm, kolonya, body mist, krem, deodorant |
| Durulanan (rinse-off) | %0,01 (100 ppm) | Şampuan, duş jeli, sıvı sabun |
Geçiş Takvimi: İki Tarih
Tüzük 2023'te yürürlüğe girdi ama sektöre uyum için iki aşamalı süre tanıdı.
| Tarih | Kimi bağlar | Ne anlama gelir |
|---|---|---|
| 31 Temmuz 2026 | AB pazarına yeni sunulan ürünler | Bu tarihten sonra piyasaya ilk kez verilen ürünün etiketi yeni listeye uygun olmalı |
| 31 Temmuz 2028 | Pazarda bulunan ürünler | Eski etiketli ürünlerin raflarda kalabileceği son tarih |
İlk tarih geride kaldı. AB'ye bugün yeni bir ürün sunuyorsan etiketin yeni listeye göre hazırlanmış olmalı. İkinci tarih ise stokların eritilmesi içindir: eski etiketle üretilmiş ürünlerin dağıtım zincirinden çıkması gereken son gün.
Türkiye tarafı: Türkiye kozmetik mevzuatını AB ile uyumlu yürütür ve TİTCK parfüm alerjenlerinin etiketlenmesine ilişkin bir kılavuz yayımlamıştır. İç pazara satış yapıyorsan geçerli listeyi ve tarihleri güncel TİTCK metninden doğrula; bu yazıdaki tarihler AB pazarı içindir.
Üreticiye Etkisi: Etiket Uzuyor, Hesap Değişiyor
Listenin üç katına çıkmasının pratikte üç sonucu var.
Etiket uzuyor. Doğal yağ ağırlıklı bir parfümde beyan edilecek alerjen sayısı kolayca iki katına çıkabilir. Küçük şişede içerik listesinin sığacağı alan gerçek bir tasarım sorunu olur; kutu, katlanır etiket ya da prospektüs gündeme gelir.
Hesap esans üzerinden değil, bitmiş ürün üzerinden yapılır. Eşik, alerjenin son üründeki oranıdır. Esansında %2 linalool varsa ve parfümde %20 esans kullanıyorsan, üründeki linalool %0,4'tür; eşiğin çok üstünde, beyan edilir. Aynı esansı %0,3 oranında bir şampuanda kullanırsan oran %0,006'ya düşer; durulanan ürün eşiğinin altında kalır, beyan gerekmez.
Aynı madde birden çok kaynaktan gelir. Linalool hem esansın içindeki sentetik linalooldan hem lavanta ve bergamot yağlarından gelir. Eşik karşılaştırması toplam üzerinden yapılır; kaynakları ayrı ayrı değerlendiremezsin. Bazı yeni girişlerde izomerler ve türevler tek başlık altında toplanarak beyan edilir.
Yapılacaklar: Altı Adım
Uyum, laboratuvardan çok belge işidir.
- Güncel alerjen beyanını iste
Kullandığın her esans ve doğal yağ için tedarikçinden yeni listeye göre hazırlanmış alerjen beyanını al. Eski 26 maddelik beyan artık yeterli değil.
- Ürün başına hesap yap
Her alerjenin esanstaki oranını üründeki esans oranıyla çarp. Birden çok kokulu hammadde kullanıyorsan aynı alerjeni topla.
- Eşikle karşılaştır
Ürün durulanan mı durulanmayan mı, ona göre %0,01 ya da %0,001 ile karşılaştır. Aşanlar içerik listesine INCI adıyla girer.
- Etiketi yeniden diz
Yeni içerik listesinin şişeye ya da kutuya sığıp sığmadığını kontrol et. Sığmıyorsa ambalaj çözümünü şimdi planla.
- Ürün dosyasını güncelle
Ürün bilgi dosyası (PIF) ve güvenlik değerlendirmesi yeni beyanla uyumlu olmalı. Bildirim kayıtlarındaki etiket görselini de güncelle.
- Stok planı yap
Eski etiketli ürünün ve basılı ambalajın ne zaman tükeneceğini hesapla; 2028 son tarihinden önce erimeyecek stok için önlem al.
Sık Sorulanlar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin yükümlülükler için tüzük metnini ve güncel TİTCK duyurularını esas al.
Yeni alerjen listesinde kaç madde var?
Beyan eşiği değişti mi?
Bu maddeler yasaklandı mı?
Sadece Türkiye'de satıyorum, beni ilgilendirir mi?
Doğal uçucu yağ kullanıyorum, etkilenir miyim?
Alerjen oranını nasıl öğrenirim?
Etikete sığmıyorsa ne yapacağım?
Esansım IFRA uyumlu, bu yeterli mi?
Eski etiketli stoğumu ne zamana kadar satabilirim?
İlgili yazılar
Kozmetik Alerjen Yönetimi ve 26 Alerjen Etiketleme Kuralları
Esanslarda doğal/sentetik olarak bulunan 26 standart alerjenin (Linalool, Limonene, Citral...) mevzuattaki yeri ve beyan eşiklerini açıklıyoruz.
Oku →Alerjen Analizi: 26 AB Alerjenini Raporlama
AB'nin etikette beyanını zorunlu kıldığı 26+ koku alerjeninin analizi ve raporlanması: GC-MS ile tespit, IFRA/SCCS limitleri, etiket beyanı ve müşteriye alerjen belgesi sunma.
Oku →Etiket Tasarımı ve Zorunlu Etiket Bilgileri
Yasal zorunlu bilgiler ve marka açısından etkili etiketleme.
Oku →