IFRA Amendment Geçişleri: Standartları Takip Etmek

Bir parfümün ömrü uzundur; ama güvenlik bilimi durmaz. IFRA Standartları, koku hammaddelerinin güvenli kullanımını düzenleyen kurallar bütünüdür ve düzenli aralıklarla yenilenir. Bu yenilemelere amendment (değişiklik paketi) denir. Üst nota uçtuğunda sahneyi baz devralır; mevzuatta da her yeni amendment, eskisinin üstüne yeni katman ekler.

IFRA, koku endüstrisini temsil eden Cenevre merkezli bir kuruluştur ve RIFM (Research Institute for Fragrance Materials — koku hammaddelerinin güvenliğini araştıran enstitü) ile birlikte çalışır. IFRA, koku ürünlerinin kalitesini, güvenliğini ve sürdürülebilirliğini sağlamak için RIFM ile ortaklık içinde çalışan, İsviçre merkezli koku endüstrisi temsil organıdır.

Bu güncellemeler keyfî değildir; bilimsel veriye dayanır. IFRA Standartları ve ilgili belgeler, koku hammaddelerinin güvenliğine ilişkin yeni bilgiler elde edildikçe düzenli değişikliklere tabidir; bu değişikliklerin tümü, bildirimden önce tüm paydaşların geniş bir istişaresine açılan kapsayıcı bir prosedürle bir IFRA Amendment'ı kapsamında hazırlanır.

Peki ritim nedir? Amendment bildirimlerinin normal döngüsü, 50. Amendment gibi önemli bir değişiklik (off-cycle amendment) olmadıkça, genellikle her üç yılda birdir. Yani üretici için takip, bir kerelik iş değil; sürekli bir alışkanlıktır.

Bugün geçerli olan paket, 51. Amendment'tır. Tarihleri ve kapsamı net bilmek, hangi formülünüzün ne zaman dokunulacağını anlamanızı sağlar.

Bildirim tarihi sabittir: IFRA, bu Standartlara ilişkin 51. Amendment bildirimini 30 Haziran 2023'te yayımladı. Kapsam ise küçük değildir: 51. Amendment, toplamı 263'e çıkaracak şekilde 59 yeni kural getirdi ve bu, IFRA'nın koku hammaddelerinin güvenliğini geliştirme yönündeki süregelen taahhüdünü yansıtıyor.

Yürürlük tarihleri, ürünün durumuna ("yeni" mi "mevcut" mu) ve standardın tipine (yasak mı kısıtlama mı) göre değişir.

Bu tarihler kaynaklarca doğrulanıyor. Yasaklama dışındaki Kısıtlama veya Spesifikasyon bölümü için tüm IFRA üyeleri, yeni yaratımlarda 30 Mart 2024 (bildirimden 9 ay sonra) ve mevcut yaratımlarda 30 Ekim 2025 (bildirimden 28 ay sonra) tarihine kadar 51. Amendment'a uygun bir Uygunluk Sertifikası temin etmek zorundadır; Yasaklama Standardı ise yeni yaratımlarda 30 Ağustos 2023 ve mevcut yaratımlarda 30 Temmuz 2024 itibarıyla uygulanmalıdır.

"Yeni" ile "mevcut" ayrımı da resmî tanıma sahiptir. "Yeni yaratımlar", müşterinin talebinin tedarik zinciri boyunca bilgi alışverişi sürecinin tamamlanmasından sonra verildiği herhangi bir koku karışımıdır; "mevcut yaratımlar" ise bilgi alışverişinin tamamlanması sona erdiğinde halihazırda bir tüketici ürününde piyasaya sürülmüş veya geliştirme aşamasında olan koku karışımlarıdır.

Bir kural değişti diyelim. Bu, çoğu zaman tek bir madde için bir tavan oranıdır; ama o madde sizin imza akorunuzun (accord — birden çok hammaddenin oluşturduğu koku bütünü) tam ortasındaysa, bütün formül sarsılır.

Önemli bir yanlış anlama düzeltmesi: IFRA limiti, esansın toplam oranına değil; esansın içindeki tek tek maddelere/alerjenlere ve ürün kategorisine (leave-on/deride kalan veya rinse-off/durulanan) göre belirlenir. "Her esans %20'ye kadar güvenli" gibi bir genelleme yapılamaz. Bu yüzden tek doğru hareket, esansın IFRA Uygunluk Sertifikasını okumaktır. Konuyu ayrıntısıyla işleyen "IFRA Standartları Nedir, Ürününüzü Nasıl Etkiler?" yazımız bu noktayı tamamlar.

Etki yalnızca güvenlik değil, koku da olabilir. Bu son tarihler raftaki bitmiş mumlara değil, koku tedarikçilerinden çıkan koku formüllerine uygulanır; ancak tedarikçiniz reformülasyon yaparsa, son tarihten sonra ürünleriniz farklı kokabilir. Yani bir restriction, bazen kokunuzun karakterini değiştirir — bunu önceden test etmek sizin sorumluluğunuzdur.

IFRA'nın gücü "gönüllü" etiketinin ötesindedir. Uyum IFRA üyeleri için zorunludur, ancak üye olmayanlar da uymalıdır; çünkü Avrupa Birliği düzenleyicileri, özellikle alerjenler söz konusu olduğunda, güvenlik değerlendirmeleri için bilimsel gerekçe olarak sıklıkla IFRA Standartlarına başvurur. Ayrıca uyum, ürünlerin tüketici için güvenli olmasını sağlayarak geri çağırma veya güven kaybı gibi sorunlardan kaçınmak isteyen her firma için en iyi uygulamadır ve birçok perakendeci ile pazar yeri, tedarikçilerinden satış öncesi IFRA uygunluğunu kanıtlamasını ister.

Mevzuatı takip etmek bir refleks değil, bir sistemdir. Aşağıdaki adımlar, küçük bir atölyeden orta ölçekli üreticiye kadar uygulanabilir bir takip düzeni kurar. Gerisi senin disiplinin.

IFRA, güvenliğin bilimsel omurgasıdır; ama ulusal hukukun yerini tutmaz. Türkiye'de satış yapacaksanız, IFRA uyumunun yanına yerel yükümlülükleri de eklemelisiniz.

Bunu IFRA da açıkça söyler: IFRA standartlarının ulusal düzenlemelerin veya güvenlik değerlendirmesinin yerine geçmediğini unutmayın. Pratikte bu şu demektir: esans alım-satımında kimyasal mevzuat (KKDİK) ve kozmetik parfüm satışından önce ÜTS (Ürün Takip Sistemi) kaydı gibi yerel adımlar IFRA'dan ayrı, ek yükümlülüklerdir. Bu konuları işleyen "KKDİK Kapsamında Esans Alım-Satımında Bilmeniz Gerekenler" ve "ÜTS Kaydı: Kozmetik Parfüm Satmadan Önce Yapılması Gerekenler" yazılarımız bu çerçeveyi tamamlar.

AB tarafında alerjen etiketleme takvimi de IFRA'dan bağımsız işler. Sektörün yeni gerekliliklere geçişini desteklemek için, AB'de kozmetik ürün pazarlayan firmaların yeni ürünlerde ek alerjenleri listelemesi için 3 yılı (31 Temmuz 2026'ya kadar) ve 31 Temmuz 2023'ten önce pazarlanan ürünler için 5 yılı (31 Temmuz 2028'e kadar) bulunmaktadır.