İki Kapatma Sistemi: Sıkmalı (Crimp) ve Vidalı
Parfüm şişesi seçilirken en çok gözden kaçan şey, şişenin ağzıdır. Şişe ne kadar güzel olursa olsun, ağzına uymayan bir valf sızdırır ya da hiç takılmaz. Bu yazı, parfüm sprey valfi (pompa) seçimini ağız standartları üzerinden anlatır.
İki ana sistem vardır. Sıkmalı (crimp) valf, şişenin ağzına bir sıkma makinesiyle kalıcı olarak preslenir; açılmaz, geri çıkmaz. Lüks parfümlerin standardıdır: ince görünüm, güvenli sızdırmazlık, kurcalamaya karşı dayanıklılık. Karşılığı, bir sıkma makinesi ve doğru ölçüde bilezik gerektirmesidir.
Vidalı valf, şişenin dişli ağzına elle çevrilerek takılır. Makine gerekmez, dolum küçük ölçekte kolaydır, valf değiştirilebilir. Karşılığı, görünüşte daha "ticari" durması ve diş uyumunun tedarikçiye göre değişmesidir.
FEA Standardı: 13, 15, 18 ve 20 mm
Sıkmalı valflerde ağız ölçüsü FEA standardıyla tanımlanır (Avrupa aerosol ve parfüm ambalaj standartları birliğinin kısaltması). Sayı, şişe ağzının dış çapını milimetre olarak verir.
| Standart | Ağız dış çapı | Tipik kullanım | Not |
|---|---|---|---|
| FEA 13 | 13 mm | Küçük şişeler, numune ve seyahat boyu, 5–30 ml | Dar boyun; dozaj küçük |
| FEA 15 | 15 mm | Parfüm şişelerinin büyük çoğunluğu, 30–100 ml | En yaygın; en geniş valf ve kapak seçeneği |
| FEA 18 | 18 mm | Büyük parfüm şişeleri, body mist, 100–200 ml | Yüksek dozajlı valf seçenekleri |
| FEA 20 | 20 mm | Oda spreyi, büyük hacimli ürünler | Parfümde nadir |
Ağız çapı tek başına yetmez; şişe ağzının yüksekliği ve iç çapı da valfin oturmasını belirler. Teknik çizimde bu değerler "neck finish" altında verilir; tedarikçiden aynı FEA numarasıyla gelen iki şişe, boyun yüksekliği farklıysa aynı valfle farklı sonuç verir.
Vidalı sistemde ölçü farklı yazılır: "18/415", "20/410" gibi. İlk sayı ağız çapı (mm), ikincisi diş profilinin standardıdır. 18/415 bir valf 18/410 bir şişeye tam oturmaz; sayılar yakın görünse de diş yüksekliği farklıdır.
Valfin Kendi Özellikleri: Dozaj, Boru, Conta
Ağız ölçüsü tuttuktan sonra valfin kendi özellikleri seçilir. Dört değer ürünün kullanım deneyimini belirler.
Dozaj (sıkışta çıkan miktar). Mikrolitre (µl) ile verilir; parfüm valflerinde 50–140 µl arası yaygındır, 70–100 µl en sık kullanılandır. Küçük şişede ve yoğun kokuda düşük dozaj, body mist ve hafif kokuda yüksek dozaj seçilir. Dozaj, şişenin kaç sıkış vereceğini de belirler: 50 ml şişe, 100 µl valfle yaklaşık 500 sıkış.
Daldırma borusu. Şişenin dibine birkaç milimetre kala bitecek uzunlukta kesilir; uzun boru bükülür ve son mililitreleri çekemez, kısa boru şişe yarılanmadan hava çeker. Boru uzunluğu şişenin iç yüksekliğine göre sipariş edilir; "standart" diye bir uzunluk yoktur.
Conta ve iç parçalar. Valfin esansla temas eden contası alkol ve esansa dayanıklı olmalıdır; nitril, Viton ve polietilen yaygındır. Yüksek limonen içeren esanslar bazı contaları şişirir. Conta uyumu ayrı bir yazıda ele alındı.
Boyun bitişi (collar) ve kapak uyumu. Valfin görünen metal ya da plastik bileziği şişenin omzuna oturur ve kapak bu bileziğin üstüne geçer. Bilezik yüksekliği ve çapı kapakla eşleşmezse kapak ya oturmaz ya sallanır.
Seçim Süreci: Adım Adım
Valf seçimi şişe seçimiyle aynı anda yapılır; sonradan "buna uyan valf" aramak çoğu zaman tavize götürür.
- Sistemi seç: crimp mi vida mı?
Lüks algı, kurcalamaya karşı güvenlik ve makine yatırımı varsa crimp; küçük ölçek, el dolumu ve esneklik istiyorsan vida. İkisini aynı seride karıştırma.
- Şişenin ağız standardını teknik çizimden oku
FEA numarası ya da vida ölçüsü (18/415 vb.), boyun yüksekliği ve iç çap. Çizim yoksa şişeyi seçme.
- Dozajı ürüne göre belirle
EDP ve yoğun kokularda 70–100 µl; EDT ve hafif kokularda 100–120 µl; body mist'te 120–140 µl. Küçük numune şişelerinde 50 µl.
- Boru uzunluğunu şişeye göre iste
Şişenin iç yüksekliğini çizimden al; borunun dipten 2–3 mm yukarıda bitmesini iste. Tedarikçi çoğu zaman şişe kodunu bilirse doğru uzunluğu verir.
- Numune al, üç test yap
Dolu şişede: sprey desenini kâğıtta gör, on sıkışın ağırlığını tartıp dozajı doğrula, şişeyi bir hafta baş aşağı bekletip sızdırmazlığı kontrol et.
- Kapak uyumunu doğrula
Seçilen kapak valfin bileziğine oturuyor mu, tutuyor mu, sallanıyor mu? Kapağı valfsiz şişeye değil, valfli şişeye dene.
- Spesifikasyonu yaz
Şişe kodu, ağız standardı, valf kodu, dozaj, boru uzunluğu, conta malzemesi, kapak kodu. Bu satır, bir sonraki siparişin tarifidir.
Sık Sorulanlar
Valf seçimiyle ilgili en çok sorulanlar.
FEA 15 ne demek?
Vidalı valfi crimp ağızlı şişeye takabilir miyim?
Sıkma makinesi pahalı mı?
Valf dozajını nasıl ölçerim?
Daldırma borusu şişeden uzun geldi, kesebilir miyim?
Valfim ilk sıkışlarda boş çalışıyor, bozuk mu?
Esansım valfin contasını bozar mı?
Aynı FEA 15 valf her 15 mm şişeye uyar mı?
İlgili yazılar
Doğru Şişe, Valf ve Atomizer Seçimi
Ürüne uygun ambalaj donanımı seçme rehberi.
Oku →Şişe-Valf-Conta Kimyasal Uyumu: Limonen, Nitril, Viton, PE
Hangi esans grubu için hangi conta/valf; limonen ucuz contayı neden eritir, nasıl seçilir.
Oku →Şişe Teknik Çizimi Nasıl Okunur? Çap, Ağız Ölçüsü ve Toleranslar
Şişe teknik çizimindeki (spec sheet) ölçüler ne anlatır: yükseklik, çap, ağız ölçüsü, ağırlık, tam dolu hacim ve tolerans. Etiket, kutu ve koli siparişini çizimden çıkarma ve gelen partiyi çizimle doğrulama rehberi.
Oku →